Hyves profiel wel of niet besloten (smaad-zaken) of hoe groot is de digitale huiskamer
Volgens een arrest van het hof Den Bosch 12 oktober 2009, LJN: BK5777 (zie ook Edward Bruheim) is beslotenheid op internet mogelijk. Dit is een opmerkelijke uitspraak, omdat over het algemeen wordt aangenomen dat beslotenheid niet bestaat op internet. Zie ook JUREL-blog van zomer 2008):
“Ik kan me voorstellen dat een zorgvuldig beheerd besloten Hyves-profiel (met hooguit enkele tientallen ECHTE vrienden en kennissen) als besloten in de zin van art. 261 Sr zou kunnen worden gekwalificeerd. Een uiting op een verjaardag kan immers ook niet als smaad worden gezien. Het probleem met internet is dat vrijwel alle beslotenheid in beginsel bereikbaar is voor een ieder. Ook op een zorgvuldig onderhouden besloten Hyves-profiel kunnen “betrekkelijk willekeurige derden” zich melden, alleen al omdat iemand gemakkelijk op Hyves de identiteit van een ander kan aannemen.”
In de Bossche zaak noemde de verdachte zijn broer een oplichter en voor degenen die niet meer precies wisten hoe hij eruit zag was er een foto bijgezet. Dit alles op een besloten Hyves-pagina, in de woorden van de verdachte:
“Verdachte heeft verklaard dat slechts 10 à 12 personen – voornamelijk familieleden – de betreffende teksten en foto konden bekijken. Voor andere Hyves-gebruikers waren deze teksten en foto volgens hem niet zichtbaar.”
Op basis hiervan komt het hof tot de volgende conclusie:
“Het hof concludeert dan dat de verdachte de gewraakte berichten niet ter kennis heeft gebracht aan een bredere kring van betrekkelijk willekeurige derden, maar aan een beperkt aantal selecte personen.”.
Eerder kwamen rechters tot een ander oordeel en ook later, namelijk in een arrest van het Hof Leeuwarden 3 november 2009 (LJN: BK1897). Hier gaf de verdachte aan:
“Door en namens verdachte is in dit verband aangevoerd dat de betreffende Hyves-pagina (…) slechts toegankelijk was voor door verdachte toegelaten, circa 20 à 25, “Hyves-vrienden”. Volgens verdachte waren dit familieleden, vrienden en bevriende ex-collega’s.”
De bij smaad gebruikelijke huiskamer wordt ook hier weer van stal gehaald:
“Naar het oordeel van het hof kan de wijze waarop -en de aard van de bewoordingen waarin- verdachte haar gedachten via haar Hyves-pagina met een twintigtal anderen heeft gedeeld niet anders worden opgevat dan het welbewust en derhalve opzettelijk ruchtbaarheid geven aan die uitlatingen. Het betrof immers niet een beperkt aantal geadresseerden die -zoals de raadsman de vergelijking maakt- in de beslotenheid van de huiskamer vertrouwelijke informatie krijgt toevertrouwd.”
Zou er nu een grens getrokken worden waar een digitale huiskamer ophoudt? Is dat bij 10-12 personen, omdat dit aantal nog wel in een fysieke huiskamer te plaatsen is en het bij 20-25 lastiger wordt? Zelf denk ik dat het precieze aantal er niet veel toe doet, maar het gaat om de wijze van beheer van een profiel en de wijze van communiceren. Ik ben benieuwd wat de Hoge Raad beslist als in een van deze zaken gecasseerd wordt. Ik hoop genuanceerd en de mogelijkheid tot beslotenheid open latend.
Arno R. Lodder