Cicero en andere piraterij
De verkoopster van Broekmans & Van Poppel, gespecialiseerd in bladmuziek, vertelde me onlangs dat uitgeverijen koorpartijen niet meer in enkelvoudige exemplaren leveren. Zit wat in, welk koor bestaat er immers uit een enkel lid? Deed me denken aan de toneelvereniging Cicero, waar we een synoniem voor opzet aan te danken hebben dat het altijd goed doet bij niet-juristen: willens en wetens aanvaarden van de niet als denkbeeldig te verwaarlozen kans dat…[1] Tegenwoordig zijn er hele toneelstukken gratis te downloaden, via allerhande sites. Aan het rijtje Napster, Kazaa, Gnutella, etc. kan The Pirate Bay worden toegevoegd. Er is in ruim 50 jaar veel veranderd. Van een amateur-toneelgezelschap dat meende dat de eis om 8 tekstboekjes aan te schaffen onterecht gesteld was, tot een geldmachine die miljoenen illegale down- en uploads faciliteerde (Ik ga er anders dan in auteursrechtland gebruikelijk vanuit dat downloaden ook illegaal kan zijn – “Is het niet toegestaan deze illegale CD te kopen? Oh, dan maak ik wel een legale kopie voor eigen gebruik”).
Er is nog veel onduidelijk over aansprakelijkheid op internet, 13 jaar na het eerste Scientology-vonnis. Net als in die zaak hebben aansprakelijkheidszaken op internet vaak te maken met auteursrechtinbreuken. En met de rol van de provider. Deze is niet aansprakelijk als aan een aantal voorwaarden is voldaan (art. 6:196c BW). Kan geen beroep worden gedaan op de uitsluitingsregel, dan is daarmee nog niet gezegd dat de provider wel aansprakelijk is. Met de komst van providers van ‘web 2.0’-diensten, is de aansprakelijkheid lastiger te bepalen. Is een actieve moderator altijd aansprakelijk? Hij zal in ieder geval niet een beroep op art. 6:196c BW kunnen doen. Soms is het eenvoudig om aansprakelijkheid vast te stellen, zoals wanneer een beheerder een discussieforum opent “waar kan ik illegale kopieën vinden” of “waar wonen pedofielen”. Een dergelijke site (stopkindersex.com) werd door Belgische providers gefilterd. Niet omdat het kinderpornofilter slecht werkte, maar omdat de site privacy-inbreuk maakt. In Nederland werd een vrouw veroordeeld omdat ze een link naar deze site had opgenomen. Dat leverde een onterechte verwerking van persoonsgegevens op. Het plaatsen van een link!
In dit officieuze themanummer worden niet alle vragen over aansprakelijkheid en internet beantwoord, maar we komen een heel eind: bovenop de actualiteit met Schermer’s artikel over The Pirate Bay en Voogd met haar annotatie over Trendylaarzen, verslag van de FLITS over aansprakelijkheid forumbeheerders en een opinie daarover, het tweede deel van het artikel van De Wit en niet te vergeten dit redactioneel.
Tot slot een huishoudelijke mededeling. Er bestonden al enkele interessante internetrechtelijke blogs, zoals van mr. Blog Engelfriet, het boeiende Engelstalige Futureofcopyright.com (om een jaren zeventig versie van het Engelse volkslied te citeren: “no future for you”), het onvolprezen Jurel.nl en niet te vergeten Zwenneblog. Nu heeft ook ons tijdschrift een blog: http://www.internetrechtonline.nl/blog/
De reacties worden zorgvuldig gemodereerd. We hebben immers een naam hoog te houden. Dat we ons hierdoor niet meer kunnen verschuilen achter art. 6:196c BW nemen we op de koop toe. We gaan er vanuit dat onze werkwijze geen ruimte voor aansprakelijkheidsclaims laat. En mocht dat wel zo zijn, er zitten gelukkig goede advocaten in de redactie.
Arno R. Lodder
(redactioneel TvI 2009/3)