Kunnen op een verzonden e-mail de algemene informatieplichten van art. 3:15d BW van toepassing zijn?
zondag, juli 5th, 2009
Al meer dan 10 jaar wordt door juristen geschreven en gesproken over algemene informatieplichten (naam, adres, e-mail, BTW nummer, KvK nummer, etc.) voor aanbieders op internet. Primaire bron is art. 5 Richtlijn 2000/31/EG, omgezet in de zomer van 2004 in art. 3:15d BW. Deze informatieplichten gelden niet alleen voor websites die producten of diensten aanbieden, maar ook voor bijvoorbeeld nieuwssites of zoekmachines. De commissie had bij het opstellen van het artikel duidelijk een website voor ogen van een enkele aanbieder op internet, maar in de richtlijn is de definitie van de dienstverlener en zijn informatieplichten technologieneutraal gedefinieerd. Deze methode van regulering is op zich begrijpelijk: technische ontwikkelingen gaan doorgaans immers sneller dan wetgevingsprocessen, zeker indien geïnitieerd vanuit Brussel. In de loop der jaren heeft dit artikel tot diverse toepassingsproblemen aanleiding gegeven. Zo zou op grond van deze bepaling bijvoorbeeld een aanbieder van een virtuele pruik in Second Life allerlei informatie over hemzelf moeten verstrekken. Behalve dat niemand daar op zit te wachten is het zelfs in strijd met een van de grondbeginselen van Second Life (niet vragen naar iemands werkelijke identiteit). De afnemer van de pruik loopt, in geval hij naleving van de wettelijke plicht van art. 3:15d BW eist, het risico uit de virtuele wereld te worden verbannen.
Tijdens een PAO cursus elektronisch contracteren op 1 juli 2009, vroeg Menno Weij (een mede-docent) of ik de regelgeving kende die bedrijven verplicht de algemene informatie in een e-mail op te nemen. Het bleek te gaan om een Richtlijn uit 2003 en een artikel uit boek 2 BW.
Ik heb nooit art. 3:15d BW vanuit het perspectief van e-mail bekeken, maar bij nader inzien lijkt mij een door een bedrijf verzonden e-mail, indien hierom verzocht is door een consument of ander bedrijf, een voorbeeld van een dienst van de informatiemaatschappij en moet dus worden voldaan aan art. 3:15d BW. Geen elementen uit de definitie van dienstverlener van de informatiemaatschappij verzetten zich tegen toepassing op een door een dienstverlener op verzoek van de afnemer verzonden e-mail.
Dus als ik een mail stuur naar de VU boekhandel om een bepaald boek te bestellen, moet de VU boekhandel in haar reactie per e-mail (zo gaat het altijd) o.a. de in de openingszin genoemde informatie direct, rechtstreeks en permanent verstrekken (cf. art. 3:15d BW). Het lijkt me hierbij dat het noemen van het webadres in de regel als voldoende rechtstreeks kan worden gezien. Zoals bekend worden informatieplichten op internet niet op heel grote schaal nageleefd (doorgaans onbewust), in geval van e-mail zal dit nog minder het geval zijn. Het heeft ook wel merkwaardige consequenties. In je e-mail moet je dan dus adresinformatie duidelijk, rechtstreeks en permanent vermelden waaronder… je e-mail adres!
Arno R. Lodder