Schuldpresumptie? Consument vogelvrij in virtuele wereld
Stel je volgt een schilderscursus en vrolijk fiets je naar de vijfde les. Aangekomen blijkt de cursus plotseling, zonder dat duidelijk is waarom, te zijn stopgezet en je prachtige doeken kun je niet meer bij. Dat zoiets zou gebeuren lijkt uitgesloten. In virtuele werelden zijn voorwaarden als onderstaande echter gebruikelijk:
De Sites kunnen door PRODUCENT op elk moment zonder opgaaf van reden tijdelijk, dan wel definitief buiten werking worden gesteld, zonder enige voorafgaande waarschuwing of opgaaf van reden.
Op zichzelf is het merkwaardig dat een spelcontract zonder enige verantwoording eenzijdig beëindigd kan worden. Het feit dat er ook andere virtuele werelden bestaan (met mogelijk dezelfde voorwaarden), maakt deze eenzijdig opgelegde voorwaarde niet minder onredelijk. De bepaling betekent overigens niet per se dat als een aanbieder besluit de stekker uit het spel te trekken, hij alle inkomsten kan behouden. Ook kun je betogen dat iemand maandelijks betaalt voor het kunnen spelen van een spel en niet meer dan dat. Door het bijzondere karakter van het spel, virtuele werelden waar spelers in grote aantallen graag tijd doorbrengen, geld aan uitgeven en bijvoorbeeld virtueel goederen maken, zou een zorgvuldiger stopzetten op zijn plaats zijn. Algemene voorwaarden kennen voor de individuele speler zo mogelijk nog verstrekkendere bepalingen:
PRODUCENT behoudt zich het recht voor Registraties van gebruikers zonder opgaaf van reden te weigeren, verwijderen, blokkeren of wijzigen.
Dus nu kom je de vijfde schildersles het cursuslokaal nog wel binnen, maar wordt je zonder reden het lokaal uitgestuurd en zie je vanuit je ooghoeken nog net dat het schilderij dat je gemaakt had in de oud papierbak verdwijnt.
Over een blokkering in een spel waaruit bovenstaande voorwaarden komen mailde Speler ‘Z’ mij. Veelal accepteren spelers een opgelegde straf, omdat ze dan weer verder kunnen spelen. De betreffende speler wil dit niet. Speler Z is niet bereid een straf te accepteren zonder de reden te weten. Zoals hierboven duidelijk werd, zou de aanbieder deze reden niet hoeven geven. Hij krijgt echter te horen:
- Inloggen op andermans accounts en;
- Proxymisbruik.
Verdere navraag leert dat Z vanaf een IP-adres is ingelogd en 5 minuten later een andere speler vanaf hetzelfde IP-adres. Dun bewijs, immers dynamische IP-adressen en computers die door meerdere personen kunnen worden gebruikt zijn slechts twee mogelijke verklaringen. In het betreffende spel verloopt de inlogprocedure bovendien niet via veilige verbindingen. Dit betekent dat met een zogenaamde “sniffer” binnen enkele minuten alle wachtwoorden van spelers binnen een bedrijfs- of universiteitsnetwerk kunnen worden verzameld, waar het spel veel gespeeld wordt.
In casu blijkt de speler een Proxy te gebruiken net als de andere speler op wiens account hij zou hebben ingelogd. De spelervoorwaarden ontraden proxy gebruik, maar verbieden het niet. Spelers kunnen door proxys te misbruiken op meerdere accounts spelen, vandaar.
Gesprekken met game administrators e.a. leveren niets op. Als straf wordt opgelegd 50% vermindering van bepaalde resources. Pas als deze straf is uitgevoerd kan de speler verder met het spel. Maar dan moet hij dus wel ‘schuld’ bekennen!
De meeste spelers zullen hun straf accepteren. Op basis van niet harde bewijzen van de aanbieder daarbij gesteund door algemene voorwaarden op grond waarvan spelers zelfs zonder reden uitgesloten kunnen worden.
Het kan ook dat spelers helemaal niet meer toegelaten worden tot een spel dat ze graag spelen. Nu zijn er ook voetbalsupporters die door een stadionverbod de wedstrijden van hun geliefde club niet meer kunnen bijwonen. De zaak van virtuele werelden is echter meer te vergelijken met een onschuldige skybox-bezitter die plotseling te horen krijgt dat hij niet meer welkom is in het stadion. Behalve de toegang ontzegd, wordt hem ook de inventaris van zijn skybox ontnomen.
Nu zijn spelaanbieders door bestaand misbruik genoodzaakt maatregelen te nemen. Toch lijkt me dat altijd moet worden aangegeven waarom iemand uitgesloten is, zodat deze zich kan verdedigen in geval de beschuldiging om een of andere reden niet terecht blijkt.
Speelt speler Z alweer? Zowaar. Een derde ‘official’ nam de zaak over, kon de tweede niet bereiken, vond dat het lang genoeg geduurd had (enkele weken!) en liet de speler weer spelen. Zonder straf!